Het begon op 5 april 2024 en het begin van de afronding start op 5 december 2024. We blikken terug op het laatste blok dat in het teken stond van 'hoe' digitale transformatie. Lees hier mijn terugblik op de bijeenkomst.
Onze eigen wrap-up
Ter voorbereiding op deze bijeenkomst heb ik gereflecteerd op de laatste bijeenkomsten die volledig in het teken stonden van verandering en leiderschap. Wat is mijn visie op organisatie verandering? Hoe kijk ik naar hoe je als organisatie kunt transformeren? Wat vraagt het van (mijn) leiderschap? Ik ging er over in gesprek met mijn studiegenoot Farlon. Hij was net als ik enorm enthousiast over de opleiding en hebben een tijdje moeten wachten voordat er voldoende mede-studenten waren waardoor de opleiding van start kon gaan. We spraken met elkaar over wat de opleiding ons tot nu toe had gebracht, met welke inzichten we aan de slag kunnen gaan en vooral, wat doe je nu anders dan bijvoorbeeld in februari van dit jaar? Ik merk dat ik met een andere bril kijk naar de organisaties waar ik ben, dat maakt ook dat ik andere vragen stel en andere zaken benoem. Ik heb steeds beter voor ogen wat wel binnen mijn cirkel van invloed ligt en wat niet en daarmee kan ik dus ook mijn cirkel van invloed vergroten door aan de juiste mensen de juiste vragen te stellen of de juiste mensen te inspireren om een veranderfonteintje te worden. We komen samen tot de conclusie dat de sandwich-methode oftewel bottom-up en top-down bewegingen het beste werken. Deze bewegingen zijn er vaak al, het is goed om die te benoemen, te clusteren en extra zuurstof te geven zodat het kan ontvlammen tot een groter geheel. We hebben het ook over de paradox van het veranderen terwijl de winkel gewoon open blijft. In een publieke organisatie zoals het onderwijs of de provincie is dat lastig.
Tijdens het centrale terugkoppel moment wordt het lijstje nog verder aangevuld met:
- klantgericht
- 70-20-10 reglen
- Waardegedreven
- Spelregels/innovatie accounting/appendix A
- Voorbeeldgedrag
- luisteren
- story-telling/inspireren
- commitment vanuit de top
- fouten maken/veiligheid
- sturing/governance
- gedeelde taal
- lef
Inhoudelijk college
We blikken terug op het hele traject en verbinden een aantal losse eindjes aan elkaar. De building blocks of the digital transformation process van Gregory Vial komt nog eens aan bod. Ook de afbeelding waaruit blijkt dat we van een traditionele 'wereld' naar een connected 'wereld' gaan komt nog eens voorbij. We gaan van transactioneel naar relationeel waarbij een nieuw speelveld ontstaat met nieuwe spelregels. Wat heb je nodig om je te kunnen bewegen in dit nieuwe speelveld? Ken je jezelf goed genoeg om te weten wat je nodig hebt? Heb je voldoende lef om te vragen wat je nodig hebt? Kun je de volledige verantwoordelijkheid nemen om persoonlijk leiderschap te tonen. Deze vragen schieten me te binnen bij het schreven van dit blog. (daarom schrijf ik een reflectie zodat er ruimte ontstaat voor dit soort vragen, ik hoef er geen antwoord op maar het zijn vragen die ik kan stellen binnen organisaties aan collega's zodat ze zelf in de spiegel kunnen kijken)
We gaan naar een ambidextere organisatie, een organisatie die niet meer (alleen) hiërarchisch is maar ook (vooral) in netwerken functioneert. Een organisatie die zowel linkshandig als rechtshandig is.
We leren over Ard-Pieter de Man die nieuwe manier van organiseren benoemd. Hier is een interview van hem te lezen door SIOO en hier is een podcast te luisteren van BNR over zijn boek: Einde van strategie. Er zijn online nog meer podcasts met hem te luisteren:
We leren over Floris Alkemade en de kunst om van richting te veranderen. In dit filmpje is meer te vinden over het survival patroon. Hij schreef als architect een essay: de toekomst van Nederland.
We leren over de Stacey Matrix van Ralph Douglas Stacey waarmee de complexiteit zichtbaar gemaakt wordt. Duidelijk wordt dat verschillende aanpakken op verschillende momenten nodig zijn.
We leren over het TWO model wat gaat over technologie, werkwijze en organisatie.
Dat model lijkt goed te passen op het model van de ambidextere organisatie.
Dit verhaal wordt ondersteund met verhalen uit de dagelijkse praktijk van Marco. Afbeeldingen en namen van organisaties deel ik natuurlijk niet maar we hebben het over Tight - Loose - Tight en het toeval wil dat ik een dag later in de auto luister naar een podcast die ik al even in mijn luisterlijst had staan. Hoe ga je om met leiderschapsdillemma's bij Tjipcast. Het tight-loose-tight model komt uit Noorwegen, via deze link is nog meer informatie te vinden.
We staan stil bij ONA Organizational Network Analysis. We horen over key influencers, brokers en connectors. Het doet me denken aan een sociogram wat ik als mentor met mijn klas deed om inzicht te krijgen in onderlinge relaties. In dit kader krijgen we de boektip The Tipping Point van Malcolm Gladwell. Je zult het niet geloven maar ik luisterde onlangs nog een podcast met hem in de show van Adam Grant. We hebben het over Rogers's diffusion of innovation, over de bovenstroom en de onderstroom en over organisch veranderen met Thijs Homan.
Reflectie
Dit college was wel echt een snelkookpan met veel informatie. De conclusie was ook wel dat dit laatste blok dicht op elkaar zat en een drukke periode in het jaar. Veel informatie in een korte tijd. Ik wil ook helemaal niet dat het klaar is met de colleges! We hebben nog 1 werkbezoek te gaan in januari maar tot die tijd is het aan onszelf om terug te blikken, alles bij elkaar te verzamelen en tot een mooi geheel maken om aan te tonen dat ik geleerd heb! Dat ik plechtig beloof om met het geleerde aan de slag te gaan in mijn dagelijkse praktijk. Ik hoop eigenlijk dat er een soort van vervolg komt, alumni activiteiten bijvoorbeeld. Zeker op dit onderwerp is het fijn om dicht bij het vuur te zitten en in elkaars netwerk.
